วัดแม่เจ้าอยู่หัว

       ประวัติแม่เจ้าอยู่หัว (พระนางเลือดขาว ) กีกำเนิดในครอบครัวศสบดีเมื่อปี พ.ศ. 1745 บิดาเป็นชาวยจังหวัดพัทลุง สืบเชื้อสายมาจากลังกา มารดาเป็นชาวบ้านเท่าสีบานองซึ่งเป็นบริเวณที่ตั้งวัดแม่เจ้าอยู่หัวในปัจจุบันพระนางมีพี่น้อง 3 คนคือทรงโปซี พ่อทานขรัวและพระนางเลือดขาว สำหรับนามเดิมของพระนางไม่ทราบแน่ชัดบางกระแสเรียกว่า“ กังหรี” แต่ที่เรียกกันทั่วไปว่า“ นางเลือดขาว” เข้าใจว่าน่าจะมาจากเลืดของพระนางซึ่งมีสีขาวมา แต่กำเนิดพระนางเป็นบุคคลที่มีจิตใจโอบอ้อมอารีมีเมตตาธรรมมีความงดงามตาธรรม มีความงดงามตามเบญจกัลยาณี(คือผมงาม เนื้องาม ฟันงาม ผิวงาม และสวยงาม) มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนามาตั้งแต่เยาว์วัยจึงเป็นที่รักใคร่ของบุคคลทั่วไปเมื่อพระนางเติบโตขึ้นความทราบถึงพระกรรณของพระเจ้าศรีธรรมโศกราชที่ 5 (จันทรภานุ) กษัตริย์เมืองนครศรีธรรมราชสมัยนั้นจึงเสด็จมาสู่ขอเป็นพระมเหสีและสบาปนาให้เป็นพระมเหสีเอก ประชาชนจึงขนานนามว่า“ พระนางเลือดขาวแม่เจ้าอยู่หัว” หรือ“ แม่เจ้าอยู่หัวพระนางเลือดขาว พระนางได้ปฏิบัติภารกิจได้อย่างมากมายโดยเฉพาะการสร้างวัดได้สร้างวัดแม่เจ้าอยู่หัวเป็นวัดแรกเมื่อปี พ.ศ. 1775 สร้างและปฏิสังขรณ์วัดต่าง ๆ อีกหลายวัตเสต็ไปทรงขัดระเบียบฝ่ายสงฆ์ฝ่ายฆราวาสเมืองสุโขทัยเสมียไปยังประเทศศรีลังกาเมื่อทรงอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์มายังเมืองนครศรีธรรมราชและในวาระสุดท้ายพระนางได้สิ้นพระชนม์ในเขตอำเภอทุ่งสงจังหวัดนครศรีธรรมราชเมื่อปี พ.ศ. 1814 รวมพระชนมายุ 70 พรรษาขณะที่พระนางเลยไปปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระเจ้าศรีธรรมโศกราชที่เมืองทะรังหรือจังหวัดตรังในปัจจุบันภายหลัง พระนางสิ้นพระชนม์ พระเจ้าศรีธรรมโศกราช ได้ทรงนำพระศพของพระนางกลับมายังบ้านเกิด ตามที่เคยทูลขอไว้พร้อมทั้งได้ เก็บพระอัฐิและพระอังคารไว้ในมณฑป แล้วประดิษฐานไว้ ณ วัดแม่เจ้าอยู่หัว ด้วยพระนางเป็นผู้ที่มีพระบารมีสูงส่งเปี่ยมด้วยคุณธรรมมีเมตตาจิตต่อบุคคลทั่วไปเสมอมาตลอดพระชนม์ชีพแม้พระนางจะสิ้นพระชนมมานานแล้ว แต่ความเคารพศรัทธาสักการะบูชาประชาชนมิได้เหือดหายไปยังคงบนบานศาลกล่าว ในยามที่ได้รับความเดือดเนื้อร้อนใจโดยการตั้งจิตอธิฐานระลึกถึงพระบารมีอันสูงส่งของพระนางเป็นที่ตั้งซึ่งส่วนใดที่ประสบความสำเร็จมาตลอดขนถึงปัจจุบันนี้